Drents Bakkie is een sociale koffiebranderij.
Dat vertellen we graag, omdat het belangrijk is. We bieden werk- en ontwikkelplekken voor mensen die extra ondersteuning nodig hebben om mee te doen op de arbeidsmarkt. We willen laten zien dat koffieproductie, vakmanschap en sociale impact goed samen kunnen gaan.
Maar sociale impact mag nooit een excuus zijn voor mindere kwaliteit.
Een klant koopt bij ons geen goed verhaal in plaats van goede koffie. Een klant koopt koffie. Die koffie moet goed zijn. De levering moet kloppen. De voedselveiligheid moet op orde zijn. En afspraken moeten worden nagekomen.
Juist daarom bouwen we Drents Bakkie als een professionele koffiebranderij.
Niet als een sympathiek project dat toevallig koffie maakt, maar als een organisatie die weet wat ze doet, processen vastlegt, controles uitvoert en structureel verbetert.
Kwaliteit moet herhaalbaar zijn
Een keer goede koffie maken is mooi.
Maar voor een professionele koffiebranderij is dat niet genoeg.
Een klant moet erop kunnen vertrouwen dat dezelfde koffie volgende week, volgende maand en volgend kwartaal dezelfde kwaliteit heeft. Zeker wanneer je levert aan bedrijven, gemeenten en organisaties. Daar is koffie onderdeel van de dagelijkse voorziening. Dan gaat het niet alleen om smaak, maar ook om betrouwbaarheid.
Voor ons betekent kwaliteit daarom vooral vier dingen:
kwaliteit kunnen herhalen;
leverbetrouwbaar zijn;
voedselveilig werken;
en continu verbeteren.
Dat klinkt misschien minder romantisch dan praten over ambacht en smaak. Maar zonder die basis wordt kwaliteit afhankelijk van toeval of van een persoon.
En dat willen we niet.
Werken volgens vaste processen
Binnen Drents Bakkie leggen we onze processen vast. We bespreken ze, voeren ze uit, controleren ze periodiek en passen ze aan wanneer dat nodig is.
Dat geldt voor de ontvangst en controle van groene bonen. Voor vochtmetingen. Voor brandregistraties. Voor kleurmetingen. Voor voorraadbeheer. Voor orderverwerking. Voor inpakken, wegen, sealen en stempelen. Voor schoonmaak, hygiëne, onderhoud en traceerbaarheid.
Elke actie in de branderij wordt geregistreerd. Elke vergadering wordt vastgelegd met agendapunten, actiepunten en notulen.
Dat doen we niet omdat we van papier houden.
We doen dat omdat een professioneel proces zichtbaar en controleerbaar moet zijn.
Als iets goed gaat, willen we weten waarom het goed gaat. Als iets fout gaat, willen we kunnen achterhalen waar het misging. En als iets beter kan, willen we die verbetering niet alleen bespreken, maar ook vastleggen en borgen.
Van elke zak weten wat erin zit
Een belangrijk onderdeel van kwaliteit is traceerbaarheid.
Van elke zak koffie willen we kunnen achterhalen welke groene bonen erin zitten. Waar die bonen vandaan komen. Uit welke regio ze komen. Wat de vochtmeting was. Hoe de branding is verlopen. Wie de koffie heeft gebrand. En welke registraties bij die productie horen.
Dat is niet alleen belangrijk voor audits of certificeringen.
Het is vooral belangrijk omdat je verantwoordelijkheid neemt voor je product.
Als klant zie je uiteindelijk een zak koffie, een doos of een pallet. Maar achter dat product zit een hele keten van keuzes, controles en registraties.
Professioneel werken betekent dat je die keten kent.
ISO-denken als basis
Drents Bakkie is op dit moment nog niet ISO 9001- of ISO 22000-gecertificeerd.
Daar zijn we bewust duidelijk over.
Maar we bereiden ons wel voor op ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement en ISO 22000 voor voedselveiligheid. HACCP gebruiken we als basis voor voedselveilig werken.
Binnen ons team is ervaring aanwezig met ISO-certificering. Het kwaliteitshandboek van Stichting Toolbox is eerder zelf geschreven, de ISO 9001-certificering is daar aangevraagd en verkregen, en meerdere audits zijn succesvol doorlopen.
Die ervaring nemen we mee in de manier waarop we Drents Bakkie organiseren.
Voor ons is ISO niet vooral een certificaat aan de muur. Het is een manier van denken.
Leg vast wat je doet.
Doe wat je hebt vastgelegd.
Controleer of het werkt.
Verbeter wat beter kan.
En zorg dat iedereen weet wat er is afgesproken.
Dat is de kern van een goed kwaliteitsmanagementsysteem.
Plan, Do, Check, Act
We werken vanuit de PDCA-cyclus: Plan, Do, Check, Act.
Dat klinkt technisch, maar in de praktijk is het heel concreet.
Een voorbeeld is het onderhoud van onze koffiebrander.
We wilden het onderhoud verbeteren. Eerst hebben we het volledige onderhoud uitgeschreven en checklijsten gemaakt. Daarna hebben we het uitgevoerde onderhoud laten controleren door een specialist. Die controle leverde verbeteradvies op.
Op basis daarvan hebben we het onderhoud uitgebreid, de checklijst aangepast en de controles periodiek gemaakt.
Dat is precies wat continu verbeteren betekent.
Niet alleen bedenken dat iets beter moet. Maar het proces beschrijven, uitvoeren, controleren, verbeteren en opnieuw vastleggen.
Leren van afwijkingen
Een ander voorbeeld gaat over het stempelen van houdbaarheidsdata.
Daar ging iets niet goed. Op verpakkingen stond een verkeerde datum. Een klant registreerde en communiceerde dit.
Dat is vervelend, maar juist op zo'n moment zie je of een kwaliteitssysteem werkt.
We hebben de afwijking besproken in de vergadering. De oorzaak bleek onduidelijkheid over de houdbaarheidsdatum bij verschillende verpakkingen en koffiesoorten.
Daarna hebben we een overzicht gemaakt van de houdbaarheidsperioden. Dat overzicht is zichtbaar opgehangen in de branderij. Daarnaast hebben we een vierogenprincipe ingevoerd voor het instellen van de stempels.
Dus niet alleen: fout herstellen en doorgaan.
Maar: oorzaak zoeken, maatregel nemen, werkwijze aanpassen en zorgen dat de kans op herhaling kleiner wordt.
Audits maken je scherper
Drents Bakkie heeft inmiddels verschillende audits succesvol doorlopen, onder andere voor PSO 30+, SKAL, Fairtrade en Rainforest Alliance.
Dat soort trajecten vraagt voorbereiding. Je moet kunnen laten zien wat je doet, waarom je het zo doet en hoe je dit controleert.
Voor ons zijn audits geen doel op zich. Ze helpen om scherp te blijven.
Een externe blik dwingt je om je processen goed uit te leggen. Niet alleen aan jezelf, maar ook aan iemand van buiten. Dat maakt zichtbaar waar je professioneel werkt en waar je nog kunt verbeteren.
ISO 9001 en ISO 22000 zijn voor ons daarom logische vervolgstappen. Niet omdat we ineens professioneel willen worden, maar omdat we onze professionele werkwijze verder willen formaliseren.
Nuchter, maar serieus
Wij zijn nuchtere noorderlingen.
We hoeven niet elke dag te roepen hoe goed we zijn. Maar we zijn wel serieus met ons vak bezig.
Koffie branden is geen hobby. Voedsel produceren is geen vrijblijvende activiteit. En sociale impact creëren betekent niet dat je minder kritisch hoeft te zijn op kwaliteit.
Eerder andersom.
Juist omdat we mensen opleiden, begeleiden en laten doorgroeien in de branderij, moeten onze processen duidelijk zijn. Juist omdat verschillende mensen aan hetzelfde product werken, moeten afspraken helder zijn. Juist omdat klanten op ons vertrouwen, moeten we kunnen laten zien dat kwaliteit niet toevallig ontstaat.
Een sociale koffiebranderij moet professioneel zijn.
Niet ondanks de sociale impact.
Maar juist omdat sociale impact pas duurzaam wordt wanneer het werk zelf goed georganiseerd is.
Voor ons is kwaliteit daarom geen afdeling en geen map in de kast.
Kwaliteit is de manier waarop we iedere dag werken.
